Zuid-Holland Zuid tijdens corona
De GGD ZHZ is onderdeel van een geheel
Op deze plek belichten we kort een aantal momenten, organisaties en verhalen van inwoners uit de regio. Want als GGD ZHZ stonden en staan we natuurlijk niet alleen in de pandemie en doen we ons werk uiteindelijk voor onze inwoners. We kunnen nooit compleet zijn.
Er is zo veel gebeurd en zo veel werk verzet dat we niet alles kunnen benoemen hier en ons slechts tot 'een greep uit' zullen beperken, maar we begrijpen heel goed dat ook de GGD ZHZ een onderdeel is van het geheel en het in de pandemie niet alleen om testen en vaccineren ging en gaat, maar er nog veel meer speelde. Een kijkje in die enorme impact die corona heet, geven we hier een plek.
Hoe het begon
Net als iedere inwoner van Nederland, volgen ook de inwoners van de regio Zuid-Holland Zuid in februari 2020 nauwlettend het nieuws en de gebeurtenissen in de wereld en vragen zich af of er besmettingen in Nederland komen.
Diverse organisaties en gemeenten in de regio hebben dan ook hun scenarioplannen al uit de kast gehaald en denken voorzichtig of al hardop na over wat dit betekent voor hun inwoners, dienstverlening, welke voorbereidingen getroffen kunnen worden voor een eventuele besmetting in onze regio.
Op 28 februari 2020 komt het Regionaal Operationeel Team (ROT) van de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid voor het eerst samen. Lees hier hun tijdslijn tijdens de crisis.
Op deze pagina belichten we een aantal momenten, organisaties en inwoners want als GGD ZHZ staan we natuurlijk niet alleen in de pandemie en doen we het uiteindelijk voor onze inwoners. We kunnen echter nooit compleet zijn omdat er zoveel is gebeurd en er zoveel organisaties en mensen betrokken waren en zijn, dat we geheid iemand of hele groepen mensen tekort zullen doen. We begrijpen echter heel goed dat de GGD ZHZ een onderdeel is van het geheel en het in de pandemie niet alleen om testen en vaccineren ging en gaat, maar er nog veel meer speelde. Een kijkje in die enorme impact die corona heet, geven we hier.
De GGD GHOR Nederland is de overkoepelende brancheorganisatie van de 25 Gemeentelijke Gezondheidsdiensten (GGD’en) en Geneeskundige Hulpverleningsorganisaties in de Regio (GHOR) en belangenbehartiger voor de publieke gezondheid en veiligheid in Nederland. Ook zijn zij de verbindende schakel met kennisinstituten, ministeries en andere belangrijke partners. Tijdens de crisis zijn ze voor de GGD'en een belangrijk aanspreekpunt en vormen appgroepen een laagdrempelige Q & A voor de medewerkers.
De GHOR ZHZ (Geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio) regelt de aansturing, regie en coördinatie van de geneeskundige hulpverlening in onze regio. Ze adviseert organisaties en werkt namens gemeenten van de veiligheidsregio ZHZ. Tijdens de pandemie zijn ze dan ook nauw betrokken en staan ze zij aan zij met de GGD ZHZ.
Jos werkt bij GHORZHZ. Hij vertelt over de rol van de GHORZHZ en zijn rol. Lees ook het blog: wat leren wij nu echt van deze langdurige crises?
Jos van de GHORZHZ aan het woord
Ondertussen in de regio
Tijdens de eerste weken en maanden heerst er nog veel onduidelijkheid over corona. Hoe besmettelijk is het echt? Hoe ziek word je ervan en hoeveel kans loop je om in het ziekenhuis terecht te komen? Daarnaast kan er in de eerste periode nog niet getest worden door iedereen. Daar komt in juni '20 een eind aan, als de GGD ZHZ grootschalig kan gaan testen.
Van 15 maart tot 6 april gaan alle basisscholen dicht. Ook het middelbaar onderwijs, het mbo en kinderdagverblijven gaan dicht. Dit heeft een grote impact, ook in onze regio en vooral voor eindexamenkandidaten wordt gekeken hoe ze zich toch voor kunnen bereiden op het eindexamen. Gelukkig is niemand zich dan nog bewust hoe lang de scholen uiteindelijk gesloten zullen blijven. Een ongekend lange tijd voor ouders en kinderen die thuis onderwijs volgen tijdens de lockdowns. Op de pagina van de rijksoverheid vind je een tijdslijn per jaar van alle gebeurtenissen en informatie over de avondklok, mondkapje en het coronatoegangsbewijs.
Ook als de scholen weer open gaan, gebeurt het nog regelmatig dat scholen of klassen toch moeten sluiten of naar huis worden gestuurd omdat er weer uitbraken zijn. Zo ook in onze regio. De gevolgen voor de jeugd zijn tastbaar. Ook nog lang na de sluiting zo ziet Unicef.
In de media
Inwoner aan het woord
"Die eerste maanden vond ik vreselijk. De angst zat er bij ons in het gezin goed in. Mijn vrouw is astmatisch en zij was zo bang om corona op te lopen dat ze nauwelijks naar buiten wilde en ik uit mijn werk de boodschappen deed. In huis werden alle deurklinken ineens dagelijks schoongemaakt en ik kan me zelfs nog herinneren dat mijn vrouw direct naar binnen ging, toen ze tijdens die eerste lente in de tuin zat en de buurman een hoestbui kreeg, die naast ons in de tuin zat. Ik bemerkte ook bij mezelf dat ik nadacht over hoe verspreiding mogelijk kon zijn en me ergerde aan mensen die in de supermarkt te dicht op me liepen. Als je er nu op terugkijkt, eind 2022, lijkt het haast onwerkelijk. Surrealistisch gewoon. Ook die eerste keer testen vond ik en velen met mij doodeng. Maar goed dat we toen nog niet wisten hoe vaak we nog met een wattenstaaf de neus in zouden gaan."
Marco - 57 jaar - Alblasserdam
De coronacrisis kende verschillende besmettingsgolven waar maatregelen op gebaseerd werden. Als geheugensteun kan je ruwweg zeven fases onderscheiden in de crisis tot nu toe.
Eerste fase - De 1e lockdown van maart - april 2020
Tweede fase - Versoepelen van de maatregelen tussen mei - juli 2020
Derde fase - Aanscherping van de maatregelen in augustus '20 tot half december 2020
Vierde fase - Tweede lockdown van half december 2020 tot april 2021
Vijfde fase - De maatregelen versoepelen weer vanaf mei '21 tot oktober '21
Zesde fase - De maatregelen worden weer aangescherpt en de 3e lockdown van november 2021 tot halverwege januari '22
Zevende fase - Vanaf half januari 2022 zijn de maatregelen afgeschaald en versoepeld
Marike is teamleider bij Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten, onderdeel van de Dienst Gezondheid & Jeugd en springt in tijdens de eerste en tweede fase.
Marike aan het woord
In september 2020 is de situatie in Zuid-Holland Zuid zorgelijk. De kroegen gaan om 0.00u dicht en de maximale groepsgrootte wordt teruggebracht naar 50 personen. Deze regionale maatregelen worden in alle tien gemeenten van Zuid-Holland Zuid ingevoerd. Zie ook het bericht van ZHZVeilig - Extra maatregelen voor Zuid-Holland Zuid.
De situatie in de regio blijft zorgelijk en er wordt gespeculeerd over extra maatregelen in de regio.
In de media
- IndeBuurt.nl - Aantal coronabesmettingen stijgt: dit zijn de nieuwste cijfers in Dordrecht
- AD.nl - In een dag 155 nieuwe besmettingen in de regio Drechtsteden
- BNdeStem.nl - Rutte: ‘Twee weken lockdown met avondklok in regio Dordrecht niet uitgesloten’
- HalloDordrecht.nl -Corona in Dordrecht: 'Het is veel te druk in de binnenstad'
Op 1 december 2020 volgt de landelijke verplichting voor het dragen van mondkapjes in publieke ruimtes. Ook in onze regio verandert daarmee het straatbeeld. Niet alleen in winkels, ook op straat komen we dan ineens veelvuldig weggegooide mondkapjes tegen. Met de decembermaand voor de deur betekent dit ook voor de feestdagen een andere kerst dan anders. Het aantal mensen dat je thuis mag ontvangen is dan maximaal twee en wordt tijdens de feestdagen verhoogd naar drie. Vanaf 15 december '20 gaat het hele land ook weer in lockdown.
De lockdowns zorgen ervoor dat veel inwoners niet naar hun werk kunnen of zelfs hun baan kwijt raken. Ook veel ondernemers en zelfstandigen zien hun inkomstenstroom plotsklaps opdrogen. Studenten zijn hun bijbaan kwijt en kunnen overdag ook niet naar school. Dat zorgt er dan weer voor dat inwoners uit de regio soms aan de slag gaan bij de GGD ZHZ en zo hun bijdrage kunnen leveren aan de bestrijding van de pandemie in eigen regio. Zo ook Monique.
"De diepe zakken van de overheid waren er helaas niet voor mij. Ik moest het zelf zien te rooien. Ik heb een eenmalige tegemoetkoming gekregen, maar verder waren mijn bedrijfskosten te laag om in aanmerking te komen. Ik heb me daardoor niet laten kisten. Ik ben gaan zoeken en kwam de functie van omloopmedewerker tegen. Ik was meteen enthousiast."
Lees hier het hele interview met Monique.
Hasibullah loopt coschappen als corona uitbreekt en deze worden stopgezet. Hasibullah komt bij de GGD werken. Luister hieronder naar zijn verhaal.
Hasibullah aan het woord
Inwoner aan het woord
"Ik vond het een absurde periode als ik er op terugkijk. De tijd dat je bijna geen mensen thuis mocht ontvangen. Ik geloof dat het er maximaal twee of drie waren. Wat ik eigenlijk nog vreemder vond waren de mensen die zich er aan hielden als ze uit één gezin kwamen. Dus niet met zijn drieën naar je ouders want je mag maar met twee mensen in de auto zitten er naartoe. Of zoiets. Ik weet het niet meer precies hoor, hoe de voorschriften waren. Ik begreep dat er regels nodig waren, maar die waren soms zo star. Dat deed me het meest. De menselijkheid die verdween. Dat zag je ook toen de coronapas werd ingevoerd. Heel veel omstandigheden waren niet zwart-wit. Je gezonde verstand gebruiken en je contacten beperken en niet in grote groepen verkeren, dat was mijn credo.
Joke - 63 jaar - Papendrecht
Gelukkig komt er in die tijd ook zicht op een vaccin. Het duurt nog zo'n anderhalve maand voordat we in onze regio dan ook echt van start kunnen gaan met vaccineren maar het is een stip aan de horizon als we in januari 2021 ook nog te maken krijgen met een avondklok in regio. De avondklok die in gaat op 23 januari 2021 zorgt ervoor dat de medewerkers op de vaccinatielocaties, die om 20u sluiten een ontheffing krijgen om nog naar huis te komen. Vanaf 21u gaat de avondklok in tot de volgende ochtend 4.30u buiten te zijn.
Tijdens de Dordtse December Dagen is het Dwaalspoor eind december zo druk bezocht dat de gemeente het onverantwoord vindt en tijdelijk stopt met het dwaalspoor. Dit uitje dat ondanks de coronamaatregelen door kon gaan, werd door velen zo gewaardeerd dat het daardoor helaas zo druk bezocht wordt dat de gemeente alsnog moest besluiten om ermee te stoppen. Niet alleen in de regio werd dit event omarmt, ook tot daarbuiten is te lezen in dit reisverslag.
Er is grote behoefte aan licht aan de horizon want zowel de lockdown als de avondklok worden verlengd. De overheid geeft tijdens persconferenties de stand van zaken aan en vaak is het een aankondiging dat de lockdown verlengd wordt. In februari 2021 is dit het geval omdat andere varianten dan opkomen. In het voorjaar richting de zomer van 2021 zakken we als regio met het aantal besmettingen. We werken dan ook keihard om iedereen die dat wil te vaccineren en in juni '21 starten we ook met vaccineren in de wijk.
Inwoner aan het woord
"Wat mij het meeste is bijgebleven van de afgelopen jaren komt uit de beginperiode. Ik woon vlakbij een park dat naast een verzorgingstehuis in Dubbeldam ligt en tijdens de lockdowns wandelde ik dagelijks door het park. Wat ik daarvoor ook al vaak deed.
Maar ineens stonden er kinderen op het gras voor de appartementen door het glas heen met hun ouders te praten en zag ik al tijdens mijn wandeling twee ambulances aan komen rijden. Het was surrealistisch.
Toen ik tijdens een andere wandeling een jong gezin met kinderwagen het gras op zag lopen en een baby omhoog zag houden om oma zo het pasgeboren (achter)kleinkind te showen moest ik huilen. Liep ik daar in mijn eentje met het wereldleed op mijn schouders. Ik heb me altijd afgevraagd of ze haar (achter)kleinkind nog echt vast heeft kunnen houden." Thea - 47 jaar - Dordrecht
In 2021 blijven ondanks de vaccins de maatregelen nodig en is ook een lockdown onafwendbaar. De nieuwe Omikron variant zorgt ervoor dat de besmettingen veel harder oplopen en op de teststraten is het dan ook druk, ook door het testen van kinderen. Wel verandert er iets essentieels in de samenleving. Voerde smetvrees tijdens de uitbraak van de pandemie de boventoon, langzaamaan komt het fenomeen coronafeestjes bovendrijven, ook in onze regio. Zo verandert de pandemie in de hoofden van de inwoners.
Lees in de coronamonitor meer over Zuid-Holland Zuid in de afgelopen jaren.
Zie ook de terugblik van RTVDordrecht op 2021.
Op het coronadashboard wordt steeds een overzicht gegeven van de cijfers. Kijk op het coronadashboard voor de laatste cijfers en informatie.
Inwoner aan het woord
"Er was voor ons tijdens corona heel weinig te doen. Ik was echt blij dat ik al had gestapt. Ik vond het rondom sneu voor jongeren die net in de leeftijd kwamen dat ze uit mochten en alles op slot ging. Tijdens de avondklok ging ik met mijn vrienden bij een maat van ons chillen. Dan bleven we gewoon tot 5u zitten. Op een gegeven moment heb je elkaar alleen niks meer te zeggen, want je maakt natuurlijk niks meer mee. In de zomer van 2021 ging het even open. Dat weet ik nog ja. Volgens mij precies één stapweekend. Toen ben ik flink dronken geworden. Maar goed ook, want daarna ging alles weer potdicht"
Robin - 22 jaar - Sliedrecht
Op veel plekken zijn er initiatieven om de slachtoffers van corona te herdenken. In Papendrecht is de 'Boom van troost" in het Vondelpark van Papendrecht gepland. Ook in Sliedrecht werd met een herdenkingsboom in het Dr. Willem Dreespark stil gestaan bij de coronaslachtoffers. In Dordrecht stond burgemeester Kolff in juli 2021 ook al stil bij de 181 slachtoffers die in Dordrecht zijn gevallen. In de Hoeksche Waard werd eind 2020 specifiek stilgestaan bij de overledenen van zorgorganisatie Alerimus.
